Druk cyfrowy i okolice. Zabezpieczenia i ich możliwości.

Idea zabezpieczania czegokolwiek począwszy od zamka w drzwiach po zaawansowane techniki zabezpieczania dokumentów jest niestety koniecznością, jak bowiem napisał Immanuel Kant „Z tak krzywego kawałka drewna, z jakiego uczyniony jest człowiek, nie da się zrobić nic prostego”. Zatem od zarania dziejów wśród ludzkości zdarzały się jednostki takie jak choćby zagrany przez Leonarda DiCaprio w „Catch me, if you can” Frank William Abagnale Jr., które poprawiały swoją kondycję podrabiając najróżniejsze dokumenty (najlepiej czeki lub ich substytuty).

Jolanta Trzcińska

Po drugiej stronie stoją zastępy wynalazców, banki, rządy i inne instytucje, które próby fałszowania starały się udaremnić wymyślając coraz to nowe zabezpieczenia. W czasie tego odczytu postaram się przybliżyć Państwu, czym są zabezpieczenia druku, w szczególności zaś czym są zabezpieczenia w druku cyfrowym.

Po co zabezpieczać?

Czym zatem jest zabezpieczenie? Jest elementem lub wieloma elementami umieszczonymi na druku, które pozwalają na odróżnienie oryginału od kopii. Każdy zabezpieczony dokument, którym może być banknot, bilet wstępu czy identyfikator, jest zazwyczaj zabezpieczany na kilka czy nawet kilkadziesiąt sposobów. Co ciekawe, twórcy dokumentu nic o owych zabezpieczeniach nie powiedzą. Dr Reiner Eschbach, naukowiec pracujący dla Xerox w ośrodku w Palo Alto powiedział „w dokumentach zabezpieczonych tajne są przede wszystkim zabezpieczenia”.

Najprostsza klasyfikacja metod zabezpieczania oparta jest na sposobie ich tworzenia, można więc wyróżnić:

1. Zabezpieczenia w podłożu drukowym (np.: znak wodny, włókna zabezpieczające).

2. Utrudnienia procesu druku związane z podłożem drukowym (np.: stosowanie podłoży trudno

drukowalnych, stosowanie podłoży ulegających łatwej deformacji).

3. Utrudnienia związane z techniką druku (np.: stosowanie wielu technik druku w jednej pracy).

4. Druk barwidłami specjalnymi (np.: druk farbami UV).

5. Nanoszenie znaków metodą hot-stamping lub cold-stamping (np.: folia zawierająca hologram na podłożu transparentnym bądź metalicznym).

6. Druk znaków i grafik specjalnych (np.: mikrodruk, concealogram).

7. Inne zabezpieczenia (np.: RFID).

Technologie zabezpieczeń

W przypadku druku cyfrowego najczęściej wykorzystywane są technologie z następujących grup:

• Utrudnienia procesu druku związane z podłożem drukowym

• Utrudnienia związane z techniką druku

• Druk barwidłami specjalnymi

• Druk znaków i grafik specjalnych

• Inne zabezpieczenia

Wśród producentów technologii cyfrowych technologiami zabezpieczeń dysponują w chwili obecnej najwięksi gracze, przy czym proponowane techniki różnią się od siebie znacznie ceną i sposobem stosowania. W kolejności omówione zostaną techniki zabezpieczania

dokumentów.

Druk barwidłami specjalnymi:

• Farby UV

• Farby z dodatkowym elementem znaczącym (markery)

• Druk farbą specjalną wykonaną na zamówienie

• Druk farbą MICR

Druk znaków i grafik specjalnych:

1. Personalizacja

2. Technologia zmiany kąta załamania światła do zapisu ukrytego obrazu czytanego w paśmie widzialnym

• Technologia zbliżona efektem do hologramu

• Efekt widoczny bez dodatkowych narzędzi

• Możliwość personalizacji treści (dane zmienne)

• Brak kosztów dodatkowych naniesienia znaku

• Brak możliwości skopiowania zabezpieczenia

• Dwie wersje:

• wersja umożliwiająca naniesienie dowolnego znaku graficznego

• wersja umożliwiająca personalizację za pomocą znaków

• Zbliżone technologie (druk barwidłem specjalnym)

3. Technologia zmiany kąta załamania światła do zapisu ukrytego obrazu czytanego w paśmie podczerwonym (IR)

• Technologia pozwalająca na nanoszenie obrazów widocznych w paśmie podczerwonym

• Możliwość personalizacji treści (dane zmienne)

• Brak kosztów dodatkowych naniesienia znaku

• Brak możliwości skopiowania zabezpieczenia

4. Technologia zmiany kąta załamania światła do zapisu ukrytego obrazu czytanego w paśmie UV

• Technologia zbliżona efektem do zastosowania farby UV

• Efekt widoczny po oświetleniu promieniami UV

• Możliwość personalizacji treści (dane zmienne)

• Brak kosztów dodatkowych naniesienia znaku

• Ograniczone możliwości skopiowania zabezpieczenia

5. Technologia mikrodruku

• Technologia pozwalająca czytelnie wydrukować znaki tekstowe o wielkości 0,8 pt (0,3 mm)

• Druk na urządzeniach BW i Color o wysokiej rozdzielczości (druk tylko w kolorze czarnym)

• Możliwość personalizacji treści (dane zmienne)

• Widoczny pod powiększeniem

• Brak kosztów dodatkowych naniesienia znaku

6. Technologia oparta na wykorzystaniu dekoderów optycznych

• Technologia zbliżona wykorzystaniem do hologramu pozwalająca na uzyskanie dla urządzeń jednokolorowych (BW)

• Efekt widoczny po zastosowaniu dekodera (przezroczystej folii z naniesionym odpowiednim

rastrem)

• Możliwość personalizacji treści (dane zmienne)

• Brak kosztów dodatkowych naniesienia znaku

• Ograniczone możliwości skopiowania zabezpieczenia

7. Druk na tagach RFID

• Technologia utrwalania światłem (flashfusing)

• Możliwość zadruku zabezpieczeń

• Microtext

• Technologia wymagająca dekodera optycznego

• Barcode i Data Matrix

• Możliwość personalizacji treści (dane zmienne)

Rynki docelowe (na podstawie danych z PIRA):

• Całkowita wartość rynku druku zabezpieczeń wzrośnie z 3,3 mld € w 2000 do 5,2 mld €

w 2010 r.

• Szacowany współczynnik wzrostu wyniesie ok. 5% rok do roku w okresie 2000-2010

• Największy wzrost nastąpi w zakresie produktów identyfikacji dla rynku konsumenckiego

(RFID) oraz na rynku zajmującym się ochroną marek.

Jolanta Trzcińska – Business Development Manager w Xerox Polska.

Foto 1: NBP

Każdy zabezpieczony dokument, którym może być np. banknot, jest zabezpieczany na kilka czy nawet kilkadziesiąt sposobów.

Całkowita wartość rynku druku zabezpieczeń wzrośnie z 3,3 mld € w 2000 do 5,2 mld €

w 2010 r.

Data publikacji: 10/2009