Wspólnie do celu. Udane rozmowy z rządem

W minioną środę odbyło się spotkanie przedstawicieli rządu z reprezentantami największych mediów i organizacji branżowych aby omówić kwestie związane z nowelizacją ustawy o prawach autorskich. Uczestnicy spotkania zadeklarowali, że rozmowy były merytoryczne, a reprezentanci mediów podkreślili widoczną chęć zrozumienia tematu przez stronę rządzącą. Ustalono, że kształt poprawek wypracuje grupa robocza wydawców i resortu kultury.
 

© Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Rząd od kilku miesięcy pracuje nad ostatecznym kształtem nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ustawa z trzyletnim opóźnieniem wdraża unijną dyrektywę Digital Single Market (DSM), która jest unijną odpowiedzią na wyzwania związane z rozwojem technologii cyfrowych w obszarze prawa autorskiego. Nowe przepisy otwierają możliwości innego niż dotychczas wykorzystywania utworów, przedmiotów praw pokrewnych i baz danych, a także modyfikują istniejące już w unijnym prawie formy. DSM w nowy sposób definiuje również zasady dotyczące wynagradzania twórców i wykonawców.

Kolejne poprawki

Wersję z poprawkami korzystnymi m.in. dla artystów Sejm uchwalił pod koniec czerwca. Nie przeszły jednak poprawki Lewicy, które miały zabezpieczać interesy dziennikarzy i wydawców prasy wobec big techów (jak Google, Meta). Posłanki formacji Daria Gosek-Popiołek i Dorota Olko zgłosiły poprawki precyzujące przepisy odnośnie do sytuacji, kiedy wydawcy przysługuje wynagrodzenie, arbitraż UOKiK w przypadku braku porozumienia stron. Ostatnia poprawka wprowadzała przepis nakazujący big techom udostępnianie wydawcom danych ważnych dla określenia stawki tantiem. Mimo tego, Lewica zapowiedziała złożenie tożsamych poprawek w Senacie. Tydzień temu w Senacie odbyło się w tej sprawie posiedzenie, po którym wicemarszałkini Senatu Magdalena Biejat poinformowała, że poprawki proponowane przez Lewicę uzyskały jednoznaczne poparcie środowiska wydawców.

Potrzeba zmian

W ubiegłym tygodniu w obronie swoich praw zaprotestowało ponad 350 redakcji ogólnopolskich i lokalnych. W efekcie przedstawicieli środowiska mediów i prasy zaproszono do rozmów z rządem ws. kształtu prawa autorskiego. W spotkaniu, które odbyło się w centrum "Dialog" stronę rządzącą reprezentowali premier Donald Tusk, marszałkini Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, a także minister kultury Hanna Wróblewska, szef kancelarii premiera Jan Grabiec i przewodniczący Komitetu Stałego Rady Ministrów Maciej Berek. Ze strony mediów i prasy zaproszonych zostało kilkunastu przedstawicieli. Wśród nich znaleźli się redaktorzy naczelni i szefowie organizacji reprezentujących wydawców, którzy było sygnatariuszami listu otwartego w sprawie zmian w prawie autorskim, skierowanego do Prezesa Rady Ministrów w marcu tego roku. Do zaproszonych do rozmów z rządem należeli: Andrzej Andrysiak, Prezes Stowarzyszenia Gazet Lokalnych, Jerzy Baczyński, redaktor naczelny Polityki, Bogusław Chrabota, redaktor naczelny Rzeczpospolitej, Michał Danielewski, zastępca redaktora naczelnego OKO.press, Marek Frąckowiak, Prezes Izby Wydawców Prasy, Roman Imielski, I zastępca redaktora naczelnego Gazety Wyborczej, Krzysztof Jedlak, redaktor naczelny Dziennika Gazeta Prawna, Magdalena Jethon, redaktorka naczelna Radia Nowy Świat, Paweł Kapusta, redaktor naczelny Wirtualnej Polski, Magdalena Kicińska, redaktorka naczelna Pisma, Jerzy Kornowicz, Prezes Stowarzyszenia Kreatywna Polska, Maciej Kossowski, Prezes Związku Pracodawców Wydawców Cyfrowych, Renata Krzewska, Prezeska Stowarzyszenia Dziennikarzy i Wydawców Repropol, Mikołaj Kunica, redaktor naczelny Business Insider Polska, Marcin Lewicki, Prezes Press Club Polska, Rafał Madajczak, redaktor naczelny Gazeta.pl, Michał Mańkowski, redaktor naczelny NaTemat.pl, Piotr Mucharski, redaktor naczelny Tygodnika Powszechnego, Michał Samul, redaktor naczelny TVN24, Dominik Skoczek, dyrektor Stowarzyszenia Filmowców Polskich ZAPA, Mariusz Smolarek, redaktor naczelny Radia ZET - Michał Szadkowski, p.o. redaktora naczelnego Newsweek Polska, Bartosz Węglarczyk, redaktor naczelny Onet i Przewodniczący Rady Polskich Mediów, Jarosław Włodarczyk, sekretarz generalny Rady Polskich Mediów, Press Club Polska, Michał Wodziński, redaktor naczelny Faktu, Grzegorz Zasępa, redaktor naczelny Super Expressu. Przedstawiciele strony rządzącej i mediów ustalili, że aby wypracować właściwe regulacje prawne konieczne jest wspólne działanie obu stron. Powołano w tym celu specjalną grupę roboczą złożoną z przedstawicieli resortu kultury oraz wydawców, zrzeszonych pod egidą Repropolu i Izby Wydawców Prasy, której celem jest wypracowaniem poprawek. Tak przygotowanymi zmianami zajmie się Senat (jeszcze w lipcu), a następnie Sejm. Ustawa w całości ma trafić na biurko prezydenta jeszcze przed parlamentarnymi wakacjami.

Kluczowe kwestie

Przedstawiciele prasy i mediów, którzy uczestniczyli w rozmowach podkreślili, po spotkaniu, że strona rządząca zrozumiała ich postulaty. Intencją rządu jest stworzenie prawa, które da dobre warunki działania mediów w Polsce przy jednoczesnej właściwej ich ochronie prawnej. Najważniejsze dla mediów jest zapisanie w ustawie przepisów o arbitrażu państwowego organu w relacjach z gigantami cyfrowymi, a także przyznanie ochrony prezentowanych treści kolportowanych w mediach społecznościowych typu Facebook czy YouTube. Na spotkaniu poruszany był również wątek kondycji mediów lokalnych.